<-- -->
Логотип сайта
» » Уйана. Николай КРИВОШАПКИН

бала´ата: Айар кут

рубриката: Хо´оон толоонунан

 

УЙАН куттаах, УЙА¡АС сµрэхтээх

 

Уйан куттаах, уйа±ас сµрэхтээх Ульяна БУРНАШЕВА-Уйана тулатын тупсарар, умсугутар, µтµ³нµ µксэтэр, µ³дµтэр, саха тарбахха баттанар сэдэх кэрэ а²ара буолар диэхпин ба±арабын. Уйана сайы²²ылыы сайа±ас, сааскылыы сымна±ас мааны майгыта кини кистэлэ² кэрэтэ буолар. Сахалыы саймаархайдык, сайгыччы санаатын сайа этэр, оло±у холуста±а тµ´эрэн эрэр курдук хому´уннаах тылынан хомо±ойдук хо´уйар, ³рµµтµн кэрэхсэбиллээх кэрэ кэпсээн кэ´иилээх Уйана сырыы аайы са²аттан бар дьонун со´утар, с³хт³р³р, угуттуур ураты айылгылаах.

Ульянабыт оло±ун была´ын тухары култуура эйгэтигэр µрµлµйэ µлэлээн кэллэ. Уус-Алдан улуу´ун Л³г³й нэ´илиэгин Кэптэнитээ±и култуура киинигэр дьонун-сэргэтин бэркэ сэргэхситэн, биир сомо±о±о тµмэн айымньылаахтык тµбµгµрбµт чахчы да «норуот ки´итэ». Нэ´илиэк, улуус олохтоохторо Ульянабытын ытыктыыллар, ис сµрэхтэриттэн ылыналлар, талба талааныгар сµгµрµйэллэр.

Уйана «Айыы Далбар Хотуна» бэргэн номо±у ситэри кэрэ´илииргэ дылы. Олоххо сµ´µ³хтэригэр чи²ник туран эрэр о±олору иитэн-µ³рэтэн, олох мындырдарыгар такайан, тапталлаах кэргэн аатын сµгэн, аны сиэн минньигэс сытыттан тулатын сырдатынар ураты кэрдиис кэмигэр тиийдэ.

Мин ордук µ³рэрим баар, Ульяна ханна да буоллар, ха´ан да хо´оон суруйар дьарыгын тохтоппот. Кини – дьи²-чахчы айыл±аны кытта ыкса ситимнээх поэт буолар. Айар эйгэ±э «биллибэт поэттар» диэн ³йд³бµл баар. Ол «биллибэт поэттар» т³´³ да тыа сиригэр бµгэн олордоллор, µйэлээххэ, µрдµккэ курдаттыы тарды´ыыларынан, и´ирэх-исти² иэйиилэринэн, санааларын уран сарбынньахтарынан куруутун да поэзия толомон толоонунан айанныы турар µгэстээхтэр. Оннук дьонтон биирдэстэрэ – би´иги Ульянабыт.

£сс³ да ай-тут, Орто дойдуга µктэммит ытык аналгын ³р³ тутан мэлдьитин да олох инники кµ³нµгэр сырыт диэн эдэрдии алгыс ба´ын сыалыыбын!

Николай КРИВОШАПКИН,

РФ суруналыыстарын Сойуу´ун чилиэнэ.

 

 

 

Ульяна БУРНАШЕВА-УЙАНА

 

 

ДЬАХТАР ТОЙУГА

 

 

КУБУЛ¡АТ ХОТУН ДЬАХТАР БУОЛАММЫН

 

Ардыгар тэллэхтэн тэбиэ´ирэн,

Хара±ым туустаах уутунан суунан,

Ардыгар а´ыыр остуолтан оргуйан,

Кы´ыл тылбынан кыыран,

Арыт кыраттан кыы´ыран,

Соро±ор солуута суохтан кµлэн-µ³рэн,

К³нньµ³рбµт к³рµ²мµнэн к³³чµктээн,

Туус куо´ур курдук,

Тугу барытын кыайыах туттан,

Тойон эриэм, эйиэхэ мин

Таайыллыбат таабырыммын,

Кµ³гэйэр кµммэр сылдьар

Кубул±ат дьахтар хотун буоламмын

 

 

ДЬЫЛ Т¥£РТ КЭМИН КУРДУК

 

Арыт

Кы´ын буолан

Тымныы к³рµµбµнэн,

Тыйыс сы´ыаммынан,

Дьыбардаах тылбынан

Тµµн-кµнµс

Санаа кулута о²орон,

Санаар±атабын Эйигин.

Сорох кµн

Кµ´µн буолан

Кµлµмµрдµµ симэнэн,

К³нньµ³рбµт к³рµ²мµнэн

К³³чµктэнэ оонньоон,

«Кулун ата±ын» µрдµгэр

Кустуктана су´умнаан

Кµнµµлэтэбин Эйиэхэ.

Ардыгар

Сааскылыы сылаанньыйан,

Сайа к³р³н,

Сайа±астык тыынан

Саа´ырбыт бэйэ±ин

Санааларгын табан,

Сааскылыы тылыннаран

Манньытабын Эйигин.

Соро±ор

Сайы²²ылыы

Сып-сылаас сы´ыаммынан,

Сибэккилии

Сиэдэрэйдик

Ситэн-силигилээн,

Сиэрдээх-к³рсµ³ бэйэбинэн

С³бµлэтэбин Эйиэхэ.

Оо, мин,

Кубул±аттаах Хотун,

Дьыл тµ³рт кэмин курдук,

Олорорбут тухары

Уларыйа оонньоон

Эрэйдиибин Эйигин.

Дьыл тµ³рт кэмин курдук

£рµµтµн кµµттэрэ,

£рµµтµн таптата

 

 

КЭРГЭММЭР

 

У´ун сыл

Олоробут диэн

Уоскуйбакка,

Уура´ыах у´уннук

Кµн ахсын.

Хас да сыл

Хал буолан хаалбакка,

Хаамсыахха

Илииттэн сиэтти´эн

Кµн ахсын.

£р сыл

С³п буолла дэспэккэ,

Чэйдиэххэ

Утары к³рсµ´эн

Кµн ахсын.

Элбэх сыл

Эн би´иги дэспэккэ,

Сарынтан ³й³´³н,

Эйэнэн-сµбэнэн

Кырдьыахха кэрэтик

Кµн ахсын.

 

 

А¡АЛААХ БУОЛАРБЫТ АСТЫГЫАН

 

Алгыстаах Айыы санаанан,

Ала´а дьиэни ара²аччылыыр,

Аан Дархан аанньалларынан

Амарах а±алар буола±ыт.

 

Киппэ, кэтит к³хсµгµтµгэр

Ханнык да кутталтан са´ыара±ыт,

Эрчимнээх, эрдэ±эс тµ³скµтµгэр

К³мµскэл к³рд³³н н³рµйэбит.

 

Хатаа´ын уоттаах харахтаргыт

Харса суох харыстыыр аналлаахтар,

¥лэ´ит, чэрдийбит ытыстаргыт

¥лµскэн дохуоту µ³скэтэллэр.

 

К³мµскµµр, к³р³р-истэр,

Хараанныыр-хары´ыйар

Халы² хахха, дуула±а дугда

А±алаах буоларбыт астыгыан!

 

 

ИЙЭ, А¡А УОННА ИИРСЭЭН

 

Ыкса ыалыам, то±о кэрэ,

Уоттаах, талба тапталгыт

Уостар, сµтэр, умуллар.

Чугас дьонуом, то±о эрэ

Сымна±ас, сылаас сы´ыа²²ыт

Сойор, то²ор, умнуллар.

£йд³сп³т буолуу

¥µйэ тутан

¥тµргэ²²э µµрэр,

¥рэйээри куттуур.

Кµнµµлэ´ии кµµркэйэр,

Куту-сµрµ к³тµтэр,

К³тµмэхтик кµ³йэ куу´ан

Кµнµ-дьылы кµрэтэр.

Быстах санаа была±айа

Билиэн ылла сµрэххитин,

Барбах ыаллар дэтэн

Баламаттык бы´ыыланар

Оо, олус да дьулаан

О±олоргут барахсаттарга

Ийэ, а±а уонна иирсээн

Илбистэммит иэнигэйин

И´э-та´а биллибэт

Иирбэ-таарба оло±уттан

Таптал уостар, умуллар.

 

 

УТУЙ, СЫННЬАН, СИЭНИМ

 

                      Сиэммэр Павлуша±а

 

Сиэн уолум утуйбут,

Муннун тыа´а буккуруур,

Тµннµгµнэн кµн уота

Иэдэ´игэр сыламныыр.

 

Ийэ, а±а эрэлэ,

Эбэ, э´э саллаата

Сэриилэ´э оонньоо²²ун

Сэниэ², кµµ´µн эстибит.

 

Ыраах чечен уолчаанын

Чуумпу тµµнµн ту´угар

Байыаннай а±а² бу кэм²э

Постка туран эрдэ±э.

 

Сиэним ха´ан да±аны

Уолуйан, со´уйан у´уктума:

Бомба, снаряд эстэриттэн,

Сэрии, ³лµµ тыа´ыттан.

 

 

КИ¤И – САНАА ХАА¤А¡А

 

Ки´и – санаа хаа´а±а.

Ха´ан да±аны хостоммот,

Ха´ан да бараммат

Кистэлэ²нээх хаа´а±а.

 

Быстах санаа была±айа

Былдьаан ылыа олохтон,

Кытаанах санаа кµµ´э

Быы´ыа бары ыарахантан.

 

Чэпчэки санаа эгэлдьитэн

Биллибэт туохха тиэрдиэ±э,

Арыт µтµ³нµ тµстµ³±э,

Арыт хара²аны харбатыа±а.

 

Содур санаа содула

Сордоох ки´и дэтиэ±э,

¥тµ³ ки´и µйэлээх,

£лб³т-сµппэт аналлаах.

 

Ки´и – санаа хаа´а±а.

Биирдэ бэриллэр олоххо

Босхоломмот, сынньаммат

Араас элбэх санааттан.

 

 

НЬУРГУ¤УН

 

Олох и´ин охсу´ар

Хорсун сана курдуккун,

Кырдьык и´ин м³ккµ´эр

К³н³ ки´и курдуккун.

 

Сырдыкка-талба±а тарды´ан

То² буору тобулан тахса±ын,

Эргиччи кэрэни ы´а²²ын

Кылгас кэм и´игэр µµнэ±ин.

 

Ньургу´ун, эн курдук, ып-ыраас

Дуо´утар ³йд³бµл буоламмын,

Бар дьоммор µгµстµк ахтылла

Мин кылгас олохпун олоруом.

 

 

 

 

К¥¤¥¢¢¥ГЭ

 

К³рµµй, сэгээр, к³рµµй

Кµлµмµрдэс к³стµµнµ --

Кµлэ-µ³рэ к³³чµктэнэ

Кµ´µн кµннээн турарын.

 

Сэргээ, сэгээр, сэргээ

Сэргэх, сэдэх к³стµµнµ --

Са´архай, кытархай ³²н³р

Санааны чэпчэтэр кµµстэрин.

 

Кэрэхсээ, сэгээр, кэрэхсээ

Кэрэ, к³мµс к³стµµнµ --

Кµ´µ²²µ на±ыл чуумпу

Ки´ини уоскутар кµµ´µн.

 

 

 

 

 

     

 

 

 

 

 

 

 


Теги
admin0438
Похожие публикации
{related-news}
Написать комментарий
Ваше Имя:


Ваш E-Mail:



Код:
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Введите код:


Логотип сайта
Доступ к сайту бесплатен для пользователей Экспресс-Сеть, Гелиос-ТВ, ЯГУ, Наука, Оптилинк, Сахаспринт и по льготному пиринговому тарифу для сетей ADSL и "Столица" © 2011 Copyright. Все права защищены. Копирование материалов допускается только с указанием ссылки на сайт. Вопросы и пожелания по сайту: bayanay-site@mail.ru

  Яндекс.Метрика
-->
Fatal error: [] operator not supported for strings in /opt/HOSTING/bayanay.info/htdocs/index.php on line 333