<-- -->
Логотип сайта
» » Литературнай курэх - Мин эмиэ бултаабытым. Арина Сивцева

Литературнай курэх - Мин эмиэ бултаабытым. Арина Сивцева

Мин Булуу куоратын гимназиятыгар тохсус кылааска уерэнэбин. Бэйэм Булуу Боро5онуттан теруттээхпин. А5ам Сивцев Анатолий Андреевич, уьун унньуктаах кыьын устата, булт сезонун кэтэьэн, саатын-саада5ын, илимин-мунхатын бэрийэн тахсар, эппиккэ диэри, «булт диэн баран муннукка ытаабыт»  киьи. Кини сиртэн еруу илии тутуурдаах, еттук харалаах, дьиктилээхэй кэпсээн кэьиилэрдээх кэлээччи.  Ол иьин мин бултуур, балыктыыр олус чэпчэки дии санааччыбын.

А5абын кытта балыктаьа сылдьан билбитим, булт чэпчэкитик кэлбэтин, элбэх эрэйи, сыраны эрийэрин. Ба5ардын да балык, эйигин эрэ кеьутэн турар курдук, мэниэ5эр киирэн «быстыбат», турбутунан кеьуйэ5ин, буор-босхо уен-кейуур аьылыга буола5ын, соро5ор олох да5аны, эрэйинэн оностубут куегугун, леска5ын аьыы тиистээх сордон быьа тардан илдьэ баран кураана5ы куустарар.

Арай биир сайынны ылааны кун, а5абыныын иккиэйэ5ин, беьуелэктэн 25 км. тэйиччи Булуу ерус Дэлгэр диэн сиригэр, балыктыы бардыбыт. Балыктыыр сирбит кэрэ айыл5атын, суугунуур-суьумнуур хатыннарын, халын хахха харыйаларын, бэртээхэй бэстэрин туьунан туспа хоьоон хоьуйуохха сеп. Тиийэн хонор сирбитин оностон, кутаа уоппутун оттунан, сирбит-уоппут иччилэрин «алы гынын» диэн айах тутан, серуун туьуутэ балыктыы киирдибит. А5ам илимнии диэн эбэ биир баьыгар уьунна, мин куегулуу кытылга хааллым. Балык аьыы тахсар кэмэ буолан буолуо, маннай утаа хас бырахта5ым аайы кыьыл харахтары, кустэхтэри хостоон истим. Обургу балык хапта5ына сана аллайаат, балыкпын «чоп» гына сыллаан ылабын. Ол сылдьан оллооммуттан тэйдэр-тэйэн, ырааттар-ыраатан барбыппын ейдеебекке хааллым. А5ам эппитэ эбээт, ол тумуска чугаьаайа5ын, оборор кумахтаах диэн. Балык аьыыр кэмэ буттэ быьылаах, хабара мелтеен барда, ол оннугар тэлигирии кеппут кыыгынаспыт кыйма курдук кыымаайылар миигин сиэн, кулгаахпар, харахпар, муннубар ыга симиллэн унара сыстылар. А5ам кэлиэр диэри, саатар, 4-5 обургу балыгы хаптарбыт киьи диэн кыымаайыларга кыьаммат буола сатаатым. Онуоха уеннэрим абара-абара ессе ыарыылаахтык ыстыыр курдуктар.

Дьэ, до5оор, мэниэбэр ыарахан со5ус ыйааьыннаах балык ининнэ быьыылаах, туох баар кууьунэн уес диэки тарда сатыыр. Мин есеьуннэрэ-есеьуннэрэ, сылатаары теттеру-таары хаама-хаама ууга чугаьаан истим. Арай эмискэ икки атахтарым уулаах кумахха батары туьэн хаалбаттар дуо. О5очоос санаабар маннай куттамматым, бада5а, атахпын да хостуу сатаабатым быьылаах, санаам-оноом барыта «улахан, эмис» балыкпар. Ьуу, киьи кыьыйыах, куегум биирдэ теле ыытта, адьарай балыга куручуекпун быьа тардан илдьэ бара турда5а. Кыьыйыам иьин хайыамый, кун да киэьэрдэ, а5ам кэлэригэр уоппун оттон, чэй оргутаары отуубар теннерге сананным. Атахтарбын хостоон кердум да кыайбатым. Кроссовкам кестубэт буолуор диэри кумах оборон кэбиспит. Теьенен есеьебун да5аны кутам обороро кууьурэн иьэр. Бууппар диэри батары туьэн баран, ыт елуутунэн елер буоллум диэн ытаатым, хаьыытаан да кердум. Тай5а5а мин кыланарбын ким истиэ баарай. Ол аайы кутам терут кыьаммат, обордор оборон иьэр. Ыксал буолла, сурэ5им тэбэрэ кууьурэн, айахпынан сулбу ыстанан тахсыахтыы ере битигириир, бука, аа5аччым, аттыбар турбутун буоллар сурэ5им тыаьын истиэ эбитин буолуо. Кума5ым оборон сымна5ас сирбэр тиийиитэ туох баар кууспун тумэн кууьум мунунан хамсанным… Сытан эрэн сыылла сатыырым баара… Биирдэ ейдеебутум оборчобуттан тэйиччи кумахха сытар эбиппин. Хайдах тахсыбыппын ейдеебеппун. Кэннибин эргийэн кербекке отуум диэки тэбинним. А5ам угуеру балыктаах кэллэ. Мин ме5уе диэн этимээри гыммытын да5аны танаспыттан-саппыттан, сирэйбиттэн-харахпыттан керен сэмэлээбитэ.

Ненуе сылыгар саас эмиэ бу сиргэ, куегулуу бардыбыт. Балык соччо хаппат этэ. Онуоха биьиги уьун кыьын кэннэ сибиэьэй салгынна, айыл5а5а тахсыбыт дьон улаханнык кыьамматыбыт. Уен-кейуур суо5а, тиллэн эрэр айыл5а сыта-сымара, сылаас салгын иэдэскин нарыннык имэрийэрэ олус учугэйэ. Киэьэлик ессе биирдиитэ быра5ан баран дьиэлиэхпит диэтибит. Эбэ мууьа ыраастанан, на5ыллык устара, етер-етер мотуоркалаах балыксыттар, айанньыттар ере бирилэтэн ааьаллар. А5ам бэлэмнэнэн баран мэнэтин ыраах со5ус эстэ. Елуу болдьохтоох, ааьан иьэр моторка аттыгар тиийэн тустэ. Жилкатын эрийэн теттеру таьааран истэ5инэ, эмискэ балык хабан ылла. Куустээх барахсан диэтэ5ин, а5абын соспутунан уескэ киирэ сатыыр, унуор-манаар теттеру-таары соьуоххаланар. А5ам булчут хаана оонньоон хара5а уоттана тустэ, жилкатын сымнатан балыгын уескэ киллэрэр, онтон эмиэ «охсуьар». Хайа эрэ кэмнэ балыкпыт кехсе кестен ааста. Мунур улахан сордон эбит. Син балачча мучумааннаьан биэрэккэ чугаьатта. Эбэ уута оргуйа турар чаанньыкка майгылаата. Ей була охсон ойууртан суон мас булан а5абар тэбинним. Туох баар кууспун тумэн кутурукка саайан сырбаттым. Урут сордону кутурукка саайдахха эрэ дейер диэн истэрим. Чахчы, балыгым унан налыс гынна. Мин хаьан тугу да охсон кере илик киьи бэйэм бэйэбиттэн сехтум. Дьиэбэр со5отох кыыс буолан нарыннык иитиллэрим. Ол аата булт абылана эр эрэ киьини буолбакка кыргыттары эмиэ таарыйар эбит. Балыкпытын соьон таьаардыбыт, уерэ-кете хаартыска5а тустубут. Дьиэбитигэр тиийэн ыйааьынна ыйаан кербуппут, а5ыстан ордук киилэлээх эбит. Улахан балыктыын туспут хаартыскабытын «Байанай» сурунаалга ыыппыппыт. Ол хаартыскабыт бэчээттэнэн тахсан,дэриэбинэбэр «звезда» буола сыстым.

Биьиги дьиэ кэргэнинэн «Байанай» сурунаалы сурутабыт, олус сэргээн аа5абыт, таьаарбыт ДВД дискэлэрин хас биирдии нуемэрин ирдэьэ сылдьан атыылаьабыт. А5абыт ыччакка олус туьалаах сурунаал, сахалар былыргыттан илдьэ кэлбит сиэрбитигэр-туоммутугар, айыл5а5а ытыктабыллаах сыьыаны, булт кистэлэнин, кетер-суурэр арааьын уерэтэр сурунаал диэн бэлиэтиир.

 

Арина Сивцева,

Булуу гимназиятын 9 «б» кылааьын уерэнээччитэ.


Теги
admin0643
Похожие публикации
{related-news}
Написать комментарий
Ваше Имя:


Ваш E-Mail:




Введите два слова с картинки:

Логотип сайта
Доступ к сайту бесплатен для пользователей Экспресс-Сеть, Гелиос-ТВ, ЯГУ, Наука, Оптилинк, Сахаспринт и по льготному пиринговому тарифу для сетей ADSL и "Столица" © 2011 Copyright. Все права защищены. Копирование материалов допускается только с указанием ссылки на сайт. Вопросы и пожелания по сайту: bayanay-site@mail.ru

  Яндекс.Метрика
-->
Fatal error: [] operator not supported for strings in /opt/HOSTING/bayanay.info/htdocs/index.php on line 333