<-- -->
Логотип сайта
» » Мин сэргэх айаным

        Билиңңи кэм ыччаттара, чуолаан куорат о5олоро, мээнэ айыл5а5а сылдьыбаттар , айыл5алыын алтыспаттар. Ол иhин сайын ахсын бырааттарбын кыраларыттан улаханыгар тиийэ, мэлдьи өрүс уңуор оттуу, кустуу, балыктыы, сир астыы диэн, 2с Дьөппөңңө айыл5а5а тахсан сынньанан киирэр угэстээхпин. О5олор барахсаттар дуоhуйа сынньанан, улэлээн- хамсаан, бултаан-алтаан, астынан бө5ө буолааччылар.

              «Убаай, когда поедем на охоту?» - диэн кыһын устата кыракый Ипаша мэлдьи телефонуннуур. Оччо5о мин: саас кэллэ5инэ, арыый сылыйда5ына тыа5а тахсыахпыт, ыцырдахпына кэлээрин диэн уоскутарым.

                Мин санаабар хас биирдии эр киhи «булт» диэн баран муннукка ытыыллара буолуо дии. Ол курдук мин эмиэ, тыа5а тахсан, дуоhуйа сынньанарбын, бултуурбун туохтаа5ар да ордоробун, Сылын ахсын мас көтөрүгэр лицензия ылааччыбын. Өрүү буоларын курдук быйыл эмиэ сүүрэн- көтөн лицензия ыллым.  Ол иһин биир өрөбулгэ, кун арыый да сылыйа быһыытыйбытын кэннэ, бырааттарбын ыңыртааммын тыа5а тахсарга сананным. Уһун кыһыны быһа биир дьиэ5э хааллан олорон компьютерынан оонньуур о5олор, мин тылбын быһа гыммакка, хомунан – симэнэн куораттан биир өрөбүлгэ γөрγγнэн тиийэн кэллилэр.. Кыра киhибит билигин бастакы кылааска үөрэнэр. Дьэ, биһиги  бултуу диэн ааттаан таарыйа тимир суол ууруллубутун көрдөрөөрү айаннаатыбыт. Бугун анаабыт курдук сылаас, ча5ылхай, күннээх  этэ. Айаммыт тухары Ипашабыт кэпсиир да кэпсиир, астыммыта сүрдээх. О5олор күүппүт санааларыгар син уһун айаны айаннаан, тимир суолбутугар тиийэн кэллибит. Бэс чагда салгына эчи γчγгэйин, ырааhын, чэлгийэн тγhэн. О5олорум тимир суолу илэ харахтарынан көрөн, эт кулгаахтарынан поезд  тыаһын истэн олуһун сөхтүлэр. Поезд барарын – кэлэрин киинэ5э эрэ көрөн эрдэхтэрэ. Буолаары буолан ( бу со5уруу дойду буолбатах) убаайдара о5о сааһа ааспыт сиригэр, тимир суол тигинээн кэлбитэ, о5олор харахтарыгар бэрт дьиктитик көһүннэ.

                Дьэ, ол  кэннэ сө5өн –махтайан, айаммытын өссө үөһээ диэки сал5аатыбыт. Саатар биир эмэ куртуйах көстөн, бырааппар саа ыттаран үөрдээри тула өттүбүн көрө иһэбин. Син куртуйах, куобах  суоллара баар  эрээри,  харахпытыгар тугу да көрбөтүбүт. Тиийиэхтээх сирбитигэр тиийэн , өйүөбүтүн таһааран чэйдээн баран дьэ, айыл5а5а дуоһуйа сынньанан, дьиэбит диэки төттөрү айаннаатыбыт. Син биир санаабар тугу эмэ көрөөйөмүй диэн ону- манны көрө иһэбин. Арай ол  истэхпитинэ улахан уолум  «Убаай,убаай тормози, что-то там стоит» – диир. Көрө түспүтүм 250-чэ миэтэрэлээх сиргэ кырдьык киһи сө5үөх, күөл кытыытыгар тыһы кулааһай хонойуо5унан хонойон, биhигини көрөн аххан турар эбит. Мин массыынабын тохтото биэрдим, түннүкпүн аһан саца көрөн- истэн эрдэхпинэ, кулааһайбыт «миигин көрдүгүт сөп буолуо» диэбиттии сис тыа диэки түһүнэн кэбистэ. Дьэ, ситинник айыл5а маанылаах кыыла көстөн, үөртэ ,сөхтөрдө. Ити тыһы кулааһай то5о со5отох сылдьарый, то5о эрдэ куоппата? - диэн ыйытыктар аны төбөбөр көтөн түстүлэр. Кулааһайым турбут сирин өңөйөн көрөргө сананным. Массыынабын тохтотон, Ипашабын массыына таһыгар хаалларан баран, Прошабыныын хатыңнар быыстарын киирэн көрөрөөрү аллараа түстүбүт. Арай иһирдьэ киирбиппит , күөл таһыгар, икки хатың быыһыгар туох эрэ хараара сытар, кыратык хамсыыр. Хатың тулатынаа5ы хаар дэлби тэпсиллибит, от мас тостубута сурдээх. Уолбунаан сүүрэн тиийдибит доо, арай икки хатың икки ардыгар, биир атыыр кулааһай муостарыттан иңнэн сытар эбит. Биһигини көрөн «быһаан- абыраан»  диэбитти мөхсөр, кип - киэң харахтарынан төгүрүччү көрөөхтүүр. Уолум үөрүүтүттэн суотабайын хабан ылан хаартыска5а туһэрэр. Айыл5а кыыла барахсан бу алдьархайдаах быһылааңңа тубэспитэ,  дьикти  эбит. Маннык түгэңңэ киһи мээнэ5э тубэспэт . Дьэ, дуоһуйа көрөн баран, кулааһайбын хайдах быыһыыр толкуйугар түстүм. Муостарын нэһиилэ хамсатан, хатыңнар икки ардыларыттан босхолоотум. Урут сылгыга биригэдьиирдии сылдьыбыт буолан элбэхтик, мөлтөөбүт сылгыны кэлин өттүн көтө5өн, бэйэтин көмөлөһүннэрэн туруорарбыт, арай ол туһалаарай диэн, кулааһайбар кэнниттэн аргыый кэлэн, икки илиибинэн өрө көтөхтүм, кырдьык-хордьук туран кэллэ. Кулааһайбыт иңнэн сыппыта өрө бэрт буолан  сэниэтэ  олус эстибит, титирээбит этэ. Кыыл кыыла өтөн, бэйэтин көмүскэнэн муоһун умса туттан миэхэ түһэн эрэр эбит, мин туора ойон самыытыгар кэтиллэ түстүм, кулааһайым эрэйдээх мөлтөөбүтэ бэрт буолан умса баран түстэ. Ону туһанан мин тобукбунан сиһин баттыы олордум уонна муостарыттан хабан ыллым, уолбар суотабайбын биэрэн хаартыска5а туһэттэрдим. Тыыннаах кулааһайы киһи мээнэ миинэн олорбот . Ол олорон онно-манна звоннуу сатаатым, тыыннаахтыы тутан, ханна эрэ илдьиэхтэрэ диэн да, өрөбүл буолан ким да кыһаммата, суолта уурбата. Хайыахпытый айыл5абыт маанылаах кыылын иккиһин кэнниттэн өйөөн туруоран «этэңңэ хаал»-  диэн ал5аан, турбут сиригэр хаалларан баран массыынабытыгар бардыбыт. Массыына таһыгар кыра уолбут барытын көрөн турбут уонна  кэпсии тоһуйда сөхпүт а5ай. Күн бүгүнүгэр дылы дьонугар кэпсиир. Кэннибитин хайыһан көрбүппүт кулааһайбыт турбутун курдук туран, биһиэхэ «өлөр өлүүттэн быыһаабыккытыгар, бар5а махтал»  диэбиттии көрөн хаалла. Нэдиэлэ буолан баран, санаам буолбата, тыабар тахсан кулааһайым сыппыт сириттэн суолун хайан, үөрэтэн көрдүм, кулааһайым син сэниэ ылынан баран, сис тыа диэки бара турбут этэ. Ол аата айыл5ам маанылаах кыыла тыыннаах, до5орунаан булсуһан барбыт диэн бигэ санаалаах дьиэбэр төнүннүм. 

 

                   Мин кэпсиэхтээх , бэрт сэдэх тубэлтэм 2010сыл олунньу 20кунугэр буолбута. Бэйэм туспунан кыратык кэпсиир буоллахха: Далбараев Валерий Афанасьевич диэммин. 1961 сыл ахсынньы ый 17 күнүгэр, Өлүөхумэ оройуонун Хоро нэһилиэгэр, элбэх о5олоох ыалга иккис о5онон күн сирин көрбүтүм. Оскуоланы бутэрэн, суоппар куурсугар үөрэнэн баран Хаңалас улууьун 2с Дьөппөн сэлиэнньэтигэр, «Октябрь 50 сыла» совхозка суоппарынан, кэлин механьыгынан, сылгы биригэдьииринэн улэлээн баран, Покровскайга көһөн тахсан олоробун. Билиңңи кэмңэ Покровскайдаа5ы гимназия5а хаһаайыстыбаннай улэ5э дириэктэри солбуйааччынан үлэлиибин. Үрдүк үөрэхтээхпин, кэргэннээхпин, биир кыыс о5олоохпун. Бултуу – алтыы айыл5а5а сынньанарбын олуһун сөбулүүбун. Айыл5а5а сылдьар киһи араас дьикти түбэлтэлэргэ түбэһэрэ элбэх буолааччы, олортон биирдэстэрин сурукка тиһэн суруйан, ыытабын. Бу кэпсээним «Мир путешествий» туристическай хампаанньа, «Ситим» медиа-бθлθх биллэрбит «Мин сэргэх айаным» диэн кэпсээн кγрэ5эр «Амарах санаалаах айанньыт» номинация хаhаайына буолан, γθрγγм θссθ γрдээтэ.

Лариса Далбараева <dalbaraeva@mail.ru>


Теги
admin0474
Похожие публикации
{related-news}
Написать комментарий
Ваше Имя:


Ваш E-Mail:




Введите два слова с картинки:

Логотип сайта
Доступ к сайту бесплатен для пользователей Экспресс-Сеть, Гелиос-ТВ, ЯГУ, Наука, Оптилинк, Сахаспринт и по льготному пиринговому тарифу для сетей ADSL и "Столица" © 2011 Copyright. Все права защищены. Копирование материалов допускается только с указанием ссылки на сайт. Вопросы и пожелания по сайту: bayanay-site@mail.ru

  Яндекс.Метрика
-->
Fatal error: [] operator not supported for strings in /opt/HOSTING/bayanay.info/htdocs/index.php on line 333